Hiposenzibilizacija

Primjena:

Alergije su bolest modernog doba. Najčešće su među djecom i starijim osobama. Hiposenzibilizacija (alergijska vakcinacija ili specifična imunosna terapija) ima za cilj da reducira nepotrebne i prejake rekacije imunosnog sistema na alergene. Postoje različite terapijske forme:

Subkutana imunoterapija(SCIT)

      Alergeni se plasiraju subkutano (potkožno) od strane alergologa. Početna doza je niska, ali se povećava svakih 4-6 sedmica. Cilj je da se imuni sistem

svojim tempom

      navikne na alergene i “nauči” da proizvodi dovoljno anti-tijela. Od 2007.god se ova terapija smatra zlatnim standardom i preporučuje se zato što se na ovaj način organizam bori samo sa alergenima, a ne i sa ostalim (pesticidima, gnojivom, koncetratima za ishranu, lijekovima koji se daju životinjama itd) neželjenim materijama.

Sublingulana imunoterapija(SLIT)

      Unose se pomoću topivih tabletica ili kapi. Za razliku od SCIT, alergeni se moraju uzimati svaki dan. Prednost je da se mogu uzimati kod kuće.

Nazalna hiposenzibilizacija

      Ova vrsta hiposenzibilizacije preko sluzokože nosa je trenutno u eksperimentalnoj fazi

Kratkoročna imunoterapija

      Kratkoročna imunoterapija trenutno se koristi kod polenske alergije. U trapiji se korisiti samo alergeni visokog stepena čistoće i kvaliteta koji su u stanju da osiguraju BRZU hiposenzibilizaciju.

Mehanizam djelovanja

      Hiposenzibilizacija ima za cilj da spriječi “prepad” imunosnog sistema od strane nepoznatih antigena, na koje imunisistem “ne zna” da odgovori, jer nema odogovarajuća antitijela, tako što imunosnom sistemu predočava male doze antigena na koje je on onda u stanju da forumilše odgovor formirajući odgovarajuća antitijela.

 

      Alergije nastaju dejstvom imunoglobulina E (IgE),a imaju za posljedicu otpuštanje histamina, citokina i proinflamatornih supstanci. Nedostatak hiposenzbilizacije hranom, naročito kod djece, može biti opasna zato što se alergen ne unosi “pod kontrolom”, dakle neravnomjerno, neredovno u nejednakim količinama, što predstavlja dodatni stres za organizam i onemogućava mu adaptaciju u “laganom ritmu”. na ovaj način imamo trajnu izloženost imunog sistema visokim dozama alergena, što blokira pojedine karike u lancu imunološke reakcije, što na kraju opet može rezultirati alergijom.

 

      U slučaju da se ipak odluči za ovaj tip hiposenzibilizacije, potrebno je obratiti pažnju da su namirnice “čiste” (domaći uzgoj, što manje pesticida i sl), što ujedno i oslikava manjakavost ovog načina terapije u odnosu na onu lijekovima.

 

      Na temu terapije hiposenzibilizacije su napravljene brojne studije u Njemačkoj i kao standard u dječijoj terapiji se koristi isključivo SLIT terapija.

Rizici

      Najveća opasnost u terpiji hiposenzibilizacije se ogleda u “preskakanju” doza alergena.

 

      Kod SCIT je najčešći alergijski simptom crvenilo i svrabež kože, a može biti popraćeno gušenjem i curenjem iz nosa, a moguć je alergijski šok.

 

      Kad je u pitanju SLIT, nus pojave su jako rijetke. Ipak, vrlo često se dešava da prvog dana terapije u području usta dođe do blagih alergijskih reakcija(svrab, mali otok, ali i astamtični napad kod astamtičara). Najčešći uzrok su sitne ranice u ovom području koje predstavljaju direktan put za djelovanje alergena.

 

Trajanje liječenja

      Terapija traje, u pravilu, od 3-5 godina, kako bi organizam naučio da dugoročno živi sa alergenima ,a odvija se u dvije faze: pojačavajuća i faza očuvanja.

Faza ojačavanja:

      • kod vodenastih preparata (samo otrovi insekata) su potrebne vrlo brojne injekcije (2-3 puta sedmično-do 16 sedmica)
      • kod depo-preparata u kojima je “očičćeni” biljni ili životinjski alergen, terapija traje od 5-15 sedmica,a kod dobre rekacije organizma može se skratiti i do 7 sedmica
      • kod SLIT terapije (preporučuje se kod djece) se doze daju svakodnevno i svakodnevno se pojačavaju. Poneka terapijska forma (npr. tableta) se dozira bez pojačavanja i daje se odmah u punoj dozi.

Faza očuvanja

      Kod SLIT terapije se terapija uzima i dalje svakodnevno, jer ne postoji depo.

Alternativa

      Kod velike opasnosti alergijskog šoka ili teškog napada astme i gušenja, može se pokušati sa ljedećim terapijskim metodama:

      • antihistamnici koji ublažavaju alergijsku reakciju
      • kortizon
      • sistemski djelujući glukokortikoidi
      • potpuno izbjegavanje kontakta sa alergenima( jako teško izvodivo)

Literatura

      • Johannes Ring: Angewandte Allergologie (Primjenjena alergologija)

Linkovi

 

Ovaj tekst je informativnog karaktera i kao takav ne može zamjeniti dijagnozu ljekara, već služi samo kao smjernica

Autor: dr Enisa Mešanović